پنج شنبه, 12 آذر 1394 ساعت 14:32
امتیاز
(4 رای)

کروموزوم چیست؟

از تکامل به عنوان تغییرات روی داده شده در گونه های مختلف در طی گذر زمان صحبت می شود. تئوری تکامل بر اساس انتخاب طبیعی استوار است. انتخاب طبیعی مکانیزمی است که با اجازه دادن به هرموجود در یک جمعیت برای کسب سازگاری های مناسب به منظور زندگی طولانی مدت در محیط زیست اطرافش و انتقال این صفات مناسب به فرزندان خود، حادث می شود. اما، وقتی که چارز داروین برای نخستین بار این فرضیه را منتشر کرد، کسیدرست نمی دانست چطور این صفات به نسل های بعدی منتقل می شود.

امروزه، با مجهز بودن به دانش DNA و تکیه بر استفاده از انقلاب مکیرو، فرضیه های مدرن توضیح می دهند چگونه ژنتیک با تکامل در ارتباط است. شاید تنها بازیگر مهم در انتقال این صفات از نسلی به نسل بعد، کروموزوم ها باشند. بنابراین دقیقا کروموزوم چیست و چگونه یک کروموزوم در سلول های یوکاریوتی ساخته می شود؟

تعریف کروموزوم

تعریف واقعی کروموزوم می تواند این گونه باشد که کروموزوم، یک جزء از دی اکسی ریبونوکلوئید اسید (DNA) است و حاوی ژن هایی است که پروتئین ها را کد نویسی می کنند. وقتی این پروتئین ها کد نویسی شدند، یک فنوتیپ مشخص در هر موجود دیده می شود. اما، کروموزوم چیزی بیشتر از رشته های DNA است.

zHEN2

ساختار کروموزوم

بنا به دلایلی، سلول ها نیاز دارند تا تقسیم شوند. برخی مواقع یک سلول بیش از حد بزرگ می شود، و در برخی دیگر از مواقع بدن نیاز به سلول های بیشتری برای ترمیم و تعویض سلول های آسیب دیده و یا مرده دارد. DNA، در موضع طبیعی خود، یک مولکول دو رشته ای بسیار دراز است. اگر یک سلول قرار است تقسیم شود، نیاز دارد تا مطمئن شود به طور تصادفی در حین تقسیم سلولی، DNA را نمی برد و یا به آن آسیب وارد نمی کند، وگرنه سلول جدید نمی تواند به درستی به فعالیت بپردازد.

اینجاست که کروموزوم وارد صحنه می شود

کروموزم یک نمونه فشرده شده DNA است که اطمینان حاصل می کند که DNA در طول تقسیم سلولی هیچ گونه آسیبی نمی بیند. رشته های طولانی DNA به دور یک هسته، که دارای یک پروتیئن به نام هیستون است، می پیچند. هشت عدد از این هیستون ها به طور خاصی چیده شده اند تا DNA بتواند به نرمی به دور آن بپیچد. وقتی که DNA به دور هسته هیستون پیچید، به یک کروموزوم بدل گشته است.

کروموزوم ها دارای دو بخش که کروماتید های خواهر نامیده می شوند، هستند. کروماتید های خواهر شبیه همدیگر هستند و در طی همانند سازی DNA تشکیل شده اند که به وسیله سانترومر از وسط به هم وصل هستند. هر کروماتید خواهر در طی فرآیند تقسیم سلولی به یک سلول مجزا انتقال می یابد.

این عمل باعث می شود تا اطمینان حاصل شود که هر سلول رونوشت اصل سلول اولیه بوده است و به درستی به فعالیت های آینده خود خواهد پرداخت.

zHEN 2

در بسیاری از ارگانیسم هایی که با عمل جنسی تولید مثل می کنند، کروموزوم ها به صورت جفت های مشابه در کار هم قرار دارند. یکی از این دو کروموزوم از ارگانیسم مادر و دیگر کروموزوم از ارگانیسم پدر گرد آمده اند. این کروموزوم ها حامل صفات مشابه است و ترکیبی از هر دو کروموزوم گرد آمده نشان می دهد که فرزند چه فنوتیپی را بروز خواهد داد.

کروموزوم و ژن

ژن توالی خاص یک DNA است که یک خصوصیت را کد نویسی می کند. هر کروموزوم حاوی تعداد بسیار زیادی ژن است، البته تمامی ژن هایی که به منظور کد نویسی طراحی شده اند، در یک زمان به فعالیت نمی پردازند. برخی از این ژن ها نیازمند محرک های محیطی و سایر عوامل دیگر برای شروع فعالیت هستند. برخی صفات در واقع ترکیبی از اطلاعات تعدادی ژن موجود بر روی کروموزوم های مختلف هستند.

کروموزوم و تکامل

با این وجود که داروین هیچ گونه شناختی از ژنتیک نداشت و کشیش گرگور مندل (Gregor Mendel) اولین نفری بود که این قوانین را بعد از اینکه داروین نظریه اش را ارائه کرد، کشف نمود، کروموزوم ها نقشی حیاتی در تغییر شکل یک جاندار در طی زمان را بر عهده دارند. اگر هیچ گونه صفات مختلفی در بین یک جمعیت برای انتخاب وجود نداشته باشد، مکانیزم انتخاب طبیعی نمی تواند کار خود را به درستی انجام دهد. کروموزوم ها در خلال سلول های یوکاریوتی این اطلاعات را به همراه دارند و قطعات فیزیکی هستند که از والدین به فرزندان انتقال می یابد. بدون کروموزوم ها، هیچ راهی برای انتقال این اطلاعات ژنتیکی از یک نسل به نسل بعدی وجود نخواهد نداشت.

مترجم: اسماعیل روستایی

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedInاشتراک گذاری در کلوب Instagram

ارسال نظر

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. ایمیل شما در سایت نمایش داده نمی شود.