دوشنبه, 01 تیر 1394 ساعت 13:00
امتیاز
(9 رای)
جشن آب پاشونک ،جشن آغاز تابستان جشن آب پاشونک ،جشن آغاز تابستان

جشن آب پاشونک ،جشن آغاز تابستان

ايرانيان باستان براي ايجاد نشاط و شادي هاي گروهي جشنهاي زيادي برپا مي كردند. معمولا شروع هر فصل با يك جشن همراه بود. علاوه بر آن اسم هر روز وقتي با اسم هر ماه برخورد مي كرد آن روز را هم جشن ميگرفتند. مثلا نام روز سيزدهم هر ماه تير بود که در ماه تير، روز تير (سيزدهم) را جشن مي گرفتند.

جشن آغاز تابستان

در آغاز تابستان، خورشید از بالاترین جایگاه طلوع خود در افق شمال شرقی برمی‌دمد و در بالاترین جایگاه غروبگاهی خود در افق شمال غربی فرو می‌رود. حرکت روزانه خورشید در آسمان نیز در این هنگام به بالاترین خط سیر خود باز می‌رسد که بیش از دیگر روزهای سال به قطب آسمانی نزدیک شده و در نتیجه بلندترین روز سال و کوتاه‌ترین شب سال را پدید می‌آورد. در این روز و در لحظه ظهر خورشیدی، زاویه میان خورشید و افق جنوبی بیشتر از هر روز دیگر است و آفتاب در این روز به کمال و اوج سالیانه خود دست می‌یابد.

این هنگام برای مردمان باستان که دلبستگی فراوانی به پدیده‌های کیهانی داشته و چنین پدیده‌هایی را در زندگی روزمره، آیین‌ها و باورداشت‌های خود دخالت می‌داده‌اند؛ اهمیت بسیاری داشته است و آیین‌ها و جشن‌های پرشماری را در این هنگام برپا می‌داشته‌اند. هر چند که امروزه بسیاری از این سنت‌های کهن به فراموشی سپرده شده است؛ اما برخی از آنها علاوه بر ثبت در تاریخ‌نامه‌ها و دیگر منابع مکتوب، تا به امروز نیز در میان مردمان بازمانده‌اند که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

جشن آب پاشونک

برخی از بازماندهای آیین‌های آغاز تابستان که ظاهراً بسیار فراوان بوده‌اند، عبارت است از جشن‌های «آب پاشونک» یا «اول تووستونی (تابستانی)» که در فراهان، اراک، محلات و بسیاری از نواحی دیگر ایران در روز اول تابستان همراه با گردهمایی و مراسم آب‌پاشی در صحرا برگزار می‌شود.

راجع به علت پيدايش جشن آب پاشونک در آغاز تابستان فرضيه های زيادي وجود دارد  از جمله اینکه، زماني در ايران 7 سال باران نيامد و فيروز پسر يزد گرد اول شاه ايران نگراني قحطي و مرگ و مير بود در آن زمان  هيچ كس از قحطي نمرد و بعد از اولين بارندگي مردم بسيار خوشحال شدند و به نشانه تشكر از اينكه در قحطي تلفات نداشته اند خدا را شكر كردند و به روي هم آب پاشيدند.

و همچنين مي گويند در روز اول تابستان زماني كه يكي از پادشاهان ايراني (قبل از اسلام)از جنگ برمي گشت و از اين پيروزي خوشحال بود به قنات زلف آباد مي رسد هنگامي كه در كنار آب دست و رويش را مي شويد تا لحظه اي استراحت نمايد حوريه  (بانوي زيبايي) در ذهنش مجسم مي شود كه مشتي آب رويش پاشيد، شاه بسيار خوشحال مي شود و او هم آب به سر وصورت همراهان مي پاشد و شادي را به صورت آب پاشونک انجام مي دهند.

hhe2213-pashvnk-water

دیگر آئین های آغاز تابستان

جشن ناشناخته و فراموش‌ شده‌ای به نام «جشن نیلوفر» در ششم تیرماه، که ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه از آن یاد کرده و ممکن است با شکوفا شدن گل‌های نیلوفر در آغاز تابستان در پیوند باشد. همچنین، جشن «عیدماه» در میان مردمان سوادکوه و برخی از دیگر نواحی کوهستانی طبرستان و مازندران در بیست و نهم خردادماه که با آتش‌افروزی بر بلندی‌ها و سرود و شادی برگزار می‌شود. همچنین، آیین «گوجه عروس» یا «گل عروس» در خراسان و غرب افغانستان و اهدای میوه‌های نورسیده، آرد و نبات به نوعروسان از دیگر آئین ها و جشن های آغاز تابستان بوده است.

لازم به توضیح است که تشخیص هنگام فرا رسیدن آغاز تابستان و انقلاب تابستانی در دوران باستان، نیازمند شاخصی برای اندازه‌گیری آن است. این شاخص‌ها، همانا سازه‌های خورشیدی/ تقویم‌هایی آفتابی است که آثار اين نمونه محاسبه زمان (چارتاقي) امروزه در نياسر كاشان قابل مشاهده است.

منابع :

ghiasabadi.com

farahan.net

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedInاشتراک گذاری در کلوب Instagram

ارسال نظر

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. ایمیل شما در سایت نمایش داده نمی شود.